Wat is de overeenkomst tussen een cynicus en een hond?

Cynicus is afgeleid van het Griekse kyon, wat ‘hond’ betekent. Dat heeft alles te maken met de eerste cynici, die zich inderdaad nogal honds gedroegen. Ze zagen zichzelf als volgelingen van Socrates, die had verkondigd dat een mens niet moet hangen aan uiterlijke dingen als rijkdom, roem en eer, maar zorg moet dragen voor zijn ziel en streven naar autarkeia, zelfgenoegzaamheid, vrijheid van behoeften. Voor Antisthenes (445-365 v.Chr.), leerling van Socrates, betekende dit dat een mens alle uiterlijkheden (bezit, traditie, kunst, wetenschap, wijsgerige speculatie) moet versmaden en de ultieme eenvoudig na moet streven. Diogenes, leerling van Antisthenes, bracht dit tot in uiterste consequentie in praktijk. Men zegt dat hij gekleed was in lompen en leefde in een groot vat. Toen Alexander de Grote hem vergunde een wens te doen, zei hij: ‘Ga alleen wat uit mijn zonlicht.’ Daarop zou Alexander gezegd hebben: ‘Als ik niet Alexander was, zou ik Diogenes willen zijn.’ Plato noemde Diogenes een dol geworden Socrates (Sokrates mainomenos). Anderen gaven hem spottend de bijnaam ‘hond’. Sindsdien zijn de cynici niet meer van de aarde weg te denken.

Terug naar overzicht